Posts

Showing posts from 2026

[Hub of Talents/Knowledge] Module 10 Advanced Therapy Medicinal Products in Clinical Research (ATMPs) (note)

Image
เมื่อก่อนที่เคยทำงานยังไม่มียาจาก ชีววัตถุ หลัง ๆ มาด้วยความที่มี innovation ใหม่ ๆ และ focus ไปที่กลุ่มคนป่วยที่มีความเฉพาะเจาะจงมากขึ้น เลยต้องมาอัพเดตเรื่องความรู้ในการทำงานวิจัยแนวนี้กันใหม่ ATMP (Advanced Therapy Medicinal Products) หรือ ผลิตภัณฑ์ยาเพื่อการบำบัดรักษาขั้นสูง สามารถสรุปสาระสำคัญโดยเรียงลำดับจากนิยามสู่การปฏิบัติจริงได้ดังนี้ 1. นิยามและประเภทของ ATMP ATMP ไม่ใช่แค่หัตถการทางการแพทย์ (Medical Practice) แต่จัดเป็น "ยา" รูปแบบหนึ่งที่เรียกว่า "Living Drugs" (ยามีชีวิต) ซึ่งต้องผ่านกระบวนการจัดการที่ซับซ้อน (Substantial Manipulation) แบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลัก: Gene Therapy (GTMP): การใช้ยีนเพื่อการรักษา แบ่งเป็น In-vivo: ฉีดตัวนำพา (Vector) เข้าสู่ร่างกายโดยตรง Ex-vivo: นำเซลล์ออกมาดัดแปลงพันธุกรรมข้างนอกแล้วใส่กลับเข้าไป (เช่น CAR-T Cell) Somatic Cell Therapy (sCTMP): การใช้เซลล์ที่ ไม่ได้ ดัดแปลงพันธุกรรม แต่ผ่านกระบวนการเพาะเลี้ยงหรือคัดแยก เพื่อปรับเปลี่ยนการทำงานของร่างกาย Tissue Engineered Product (TEP): การสร้างเนื้อเยื่อขึ้นมา...

[Hub of Talents/Knowledge] Module 6 Emerging Trial Models (note)

Image
ส่วน module จะบอกถึงความหลากหลายของ clinical trial ที่มีอยู่ การทำ clinical trial ขึ้นอยู่กับลักษณะของตัวโรค การรักษา และยา Single patient ก็สามารถทำได้ ถ้าตัวยาที่ให้มีความซับซ้อน และจำเพาะต่อบุคคลนั้น ๆ หรือแม้กระทั่ง trail ที่มีการปรับเปลี่ยนไปตามสถานการณ์จริง เพื่อให้ดู practical มากสุด แต่ confounding ก็จะแยะ ดังนั้นต้องมี population size ที่ใหญ่พอในการที่จะบอกความสำคัญทางสถิติ 4 บทเรียนนี้เป็น podcast ทั้งหมด งงเหมือนกันทำไมทำเป็น learning tool แบบนี้ เอาจริง ๆ น่าจะเอาเคสตัวอย่างในไทยมายกตัวอย่างหน่อย เพราะอยากเห็นงานวิจัยในไทยที่มีอยู่จริง More information:   https://hubs.nrct.go.th/list-hub-of-talents-and-knowledge/ รูปแบบการวิจัย (Trial Designs) 4 ประเภทหลัก ที่เป็นนวัตกรรมใหม่ในการวิจัยทางการแพทย์ ดังนี้ 1. Adaptive Design (การออกแบบวิจัยแบบปรับเปลี่ยนได้) เปรียบเสมือนการใช้ GPS นำทางที่อัปเดตเส้นทางได้ตลอดเวลา ต่างจากการวิจัยแบบเดิมที่เป็นเหมือนแผนที่กระดาษตายตัว หลักการสำคัญ: Interim Analysis: มีการวิเคราะห์ข้อมูลเป็นระยะระหว่างการทดลอง ไม่ต้องรอจนจบโครงการ Pre-specifi...

[Hub of Talents/Knowledge] Module 7 Vaccine Development and investigator responsibility (note)

Image
เป็นการเรียนแบบออนไลน์ ขอทุนร่วมกันระหว่างสถาบัน เข้าใจว่าเป็นการขอ hub of talents ซึ่งมีอยู่หลาย ๆ talents ที่เคยเห็น และได้ฟัง คือ CCA และ immunotherapy More information:  https://hubs.nrct.go.th/list-hub-of-talents-and-knowledge/ ส่วน hub นี้จะเกี่ยวข้องกับ Clinical research ซึ่งนักวิเคราะห์ก็บอกว่า ปทท เราเหมาะ เพราะมี pool ของคนที่จะ enroll เข้าค่อนข้างเยอะ บุคลกรทางการแพทย์ก็เก่ง เหลือแต่เพียงทำให้ได้มาตรฐาน และเป็นระบบมากขึ้น เพื่อที่จะขยายฐานการทำได้กว้างขึ้น Hub of Talents for the Development of Clinical Research Professionals ศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญเพื่อการพัฒนาศักยภาพบุคลากรวิจัยทางคลินิก   https://www.hubclinicalresearch.com/ Module 7 Vaccine Development and investigator responsibility เนื้อหาออกเป็น 2 ส่วนหลัก คือ  กระบวนการพัฒนาวัคซีน (Vaccine Development) ความรับผิดชอบของนักวิจัย (Investigator Responsibility) ตามหลักเกณฑ์มาตรฐาน โดยมีสาระสำคัญโดยละเอียดดังนี้ ส่วนที่ 1: การพัฒนาวัคซีน (Vaccine Development) การพัฒนาวัคซีนเริ่มจากการวิจัยพื้นฐาน (Basic Res...

CUVIP: Strategic Thinking For Working In Digital Age (note)

Image
 Online study - ลงทะเบียนได้จาก  https://www.cuvip.gened.chula.ac.th/ การคิดเชิงกลยุทธ์ (Strategic Thinking) คือ "การคิดเพื่อตัดสินใจเรื่องของพรุ่งนี้ ณ วันนี้"   1. ลักษณะสำคัญของการคิดเชิงกลยุทธ์ การมองการณ์ไกล: เป็นการมองภาพให้ไกลกว่าเวลา ณ ปัจจุบัน เพื่อคาดการณ์ว่าอนาคตจะเกิดอะไรขึ้น และเราควรวางแผนหรือตัดสินใจอย่างไร การมองเห็นภาพใหญ่ (Big Picture): ไม่ใช่แค่ดูจุดเล็กๆ แต่เป็นการมองเห็นภาพรวม และสังเกตเห็น รูปแบบ (Patterns) ที่เกิดขึ้นซ้ำๆ หรือวัฏจักรของสิ่งต่างๆ, การเชื่อมโยงจุด (Connect the dots): คือการมองความสัมพันธ์ของสิ่งที่เกิดขึ้นว่าเกี่ยวโยงกันอย่างไร เหตุการณ์ก่อนหน้าและหลังสัมพันธ์กันขนาดไหน เพื่อช่วยวิเคราะห์สิ่งที่จะเกิดในอนาคต การตัดสินใจบนฐานข้อมูล: การตัดสินใจจะไม่ขึ้นอยู่กับการ "คิดไปเอง" หรือสมมติฐานลอยๆ แต่เกิดจากข้อมูล (Data) หรือสารสนเทศที่เห็นจากแพทเทิร์นที่เกิดขึ้น อย่างไรก็ตาม ในยุคดิจิทัลที่เปลี่ยนแปลงเร็ว บางครั้งต้องกล้าตัดสินใจแม้ข้อมูลจะไม่สมบูรณ์ (Incomplete data) มีเป้าหมายร่วมกัน: หากทำงานเป็นทีม การคิดเชิงกลยุทธ์จะเก...

Note: From Computation to Clinic - Drug Discovery, Function, and Delivery Innovations

Image
เข้าเฉพาะแค่ lecture สไลด์ข้างล่างถ่ายมาเพื่อเก็บเป็นข้อมูลว่า เขาบริหารจัดการเรื่องศูนย์ต่าง ๆ อย่างไรบ้าง ในมหาวิทยาลัยเดียวกัน เพื่อให้การทำงานในเชิงเภสัชวิทยาครบลูป คือตั้งแต่หา target ไปถึงออกเป็น clinical study มีความชัดเจนพอสมควร ว่าใครเกี่ยวข้องตรงไหนในเฟสต่าง ๆ และจะมีการทำงานต่อเนื่องกัน สรุปคร่าวที่สนใจ - เลือก pdb ให้ถูกตัวเพื่อที่จะเอามา docking เพราะมีหลายไฟล์ และ resulution ก็ไม่เหมือนกัน วิธีที่ได้มาก็ไม่เหมือนกัน - เลือก accurate docking และ scoring algorithm ตรงนี้มีความสำคัญต่อการ docking - สารตัวไหนที่ต้องการสกรีน - GPU ที่เราจะใช้ มีความสำคัญในเรื่องความเร็ว - ตัว hit มีกี่ตัว - Docking ค่อนข้าง solid เพราะอิงจาก 1 snapshot ของโครงสร้างโปรตีน แต่ Molecular dynamics จะให้ protein มันขยับเขยื้อนได้ - การหา Candidate -- low binding enegy และ low flexibility -- หมายถึงจับได้แน่นไม่หลุด

CU-MOOC] หลักการพื้นฐานทางกฎหมายทั่วไป - บทที่ 5 ขอบเขตการใช้กฎหมายด้านบุคคล

Image
ตัวคอร์ส https://youtu.be/VQpPcllFJHk [CU-MOOC] หลักการพื้นฐานทางกฎหมายทั่วไป - บทที่ 5 ขอบเขตการใช้กฎหมายด้านบุคคล สรุปสาระสำคัญเรื่อง "ขอบเขตการใช้กฎหมายด้านบุคคล"   1. หลักการทั่วไป: ใช้ "หลักดินแดน" โดยหลักแล้วกฎหมายไทยยึด หลักดินแดน คือ ไม่ว่าบุคคลนั้นจะเป็นคนไทย คนต่างด้าว หรือคนไร้สัญชาติ เมื่อเข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทยแล้ว ต้องปฏิบัติตามกฎหมายไทย ทั้งสิ้น, ความไม่รู้กฎหมายไม่ใช่ข้อแก้ตัว: คนต่างชาติจะอ้างว่าไม่รู้กฎหมายไทยไม่ได้ ตัวอย่าง: ชาวต่างชาติที่มาเที่ยวงานสงกรานต์แล้วใช้แป้งปะหน้าอกผู้หญิงไทย โดยอ้างว่าเข้าใจผิดว่าเป็นประเพณีที่ทำได้ กรณีนี้ถือว่ามีความผิดฐานกระทำอนาจาร จะอ้างความไม่รู้กฎหมายเพื่อให้พ้นผิดไม่ได้,, ข้อเปรียบเทียบ: เช่นเดียวกับคนไทยไปสิงคโปร์ ก็ต้องรู้กฎหมายเขา เช่น ห้ามเคี้ยวหมากฝรั่งในที่สาธารณะ 2. ข้อยกเว้นการใช้กฎหมาย (บุคคลที่กฎหมายเอื้อมไม่ถึง) แม้หลักการคือทุกคนต้องอยู่ใต้กฎหมาย แต่มีข้อยกเว้นสำหรับบุคคลบางกลุ่มที่ไม่ต้องรับโทษหรือถูกฟ้องร้องในศาลไทย แบ่งเป็น 2 กรณี: 2.1 ข้อยกเว้นตามกฎหมายภายในประเทศ พระมหากษัตริย์: ...

[CU-MOOC] หลักการพื้นฐานทางกฎหมายทั่วไป - บทที่ 2 ความหมายและลักษณะของกฎหมาย (note)

Image
ตัวคอร์ส https://youtu.be/VQpPcllFJHk [CU-MOOC] หลักการพื้นฐานทางกฎหมายทั่วไป - บทที่ 2 ความหมายและลักษณะของกฎหมาย ความหมายและลักษณะของกฎหมาย สามารถสรุปรายละเอียดเนื้อหาของแต่ละตอนได้ดังนี้ 2.1 ความหมายของกฎหมาย (ตอนที่ 1): 3 สำนักความคิดและปัญหารัฐประหาร วิดีโอนี้ปูพื้นฐานเรื่องนิยามของกฎหมาย โดยแบ่งออกเป็น 3 สำนักความคิดหลัก และเชื่อมโยงกับบริบทการเมืองไทย: 3 สำนักความคิดทางกฎหมาย: สำนักกฎหมายธรรมชาติ (Natural Law): มองว่ากฎหมายคือเหตุผลที่ถูกต้อง สอดคล้องกับธรรมชาติ สำนักกฎหมายฝ่ายบ้านเมือง (Legal Positivism): มองว่ากฎหมายคือคำสั่งของ "รัฐาธิปัตย์" (ผู้มีอำนาจสูงสุด) หากฝ่าฝืนต้องรับโทษ สำนักกฎหมายประวัติศาสตร์: มองว่ากฎหมายคือผลิตผลจากจิตสำนึกร่วมกันของคนในสังคม ประเด็นการรัฐประหาร (Coup d'état): มีการถกเถียงว่าคำสั่งคณะรัฐประหารเป็นกฎหมายหรือไม่ หากยึดสำนักกฎหมายธรรมชาติจะมองว่า "ไม่ใช่" เพราะไม่ได้มาตามวิถีประชาธิปไตย แต่หากยึดสำนักกฎหมายฝ่ายบ้านเมือง จุดชี้ขาดอยู่ที่ "ความสำเร็จ" หากยึดอำนาจไม่สำเร็จจะเป็น "กบฏ" (โทษปร...

[CU-MOOC] หลักการพื้นฐานทางกฎหมายทั่วไป - บทที่ 4: ศักดิ์ของกฎหมาย (note)

Image
ตัวคอร์ส https://youtu.be/VQpPcllFJHk [CU-MOOC] หลักการพื้นฐานทางกฎหมายทั่วไป - บทที่ 4: ศักดิ์ของกฎหมาย ตอนที่ทำเรื่องการปลดล็อกกัญชา สงสัยมากเลยเรื่องลำดับขั้นของ กม และการบังคับใช้ + ความรวดเร็วในการบังคับใช้ของแต่ละอัน ตอนนี้เข้าใจมากขึ้น สรุปเรื่อง "ศักดิ์ของกฎหมาย" (Hierarchy of Law) และความสำคัญในการบังคับใช้  ศักดิ์ของกฎหมาย คืออะไร? ศักดิ์ของกฎหมาย คือ ลำดับชั้นความสูงต่ำของกฎหมาย ที่ใช้เป็นเกณฑ์ในการตรวจสอบความขัดแย้งของกฎหมาย โดยพิจารณาจาก "องค์กรที่ออกกฎหมาย" หากองค์กรใดมีอำนาจสูงกว่า กฎหมายที่ออกโดยองค์กรนั้นก็จะมีศักดิ์สูงกว่า, การเรียงลำดับศักดิ์ของกฎหมายไทย (จากสูงสุดไปต่ำสุด) รัฐธรรมนูญ: เป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ เพราะถือว่ามาจากประชาชน หรือได้รับความเห็นชอบจากประชาชน กฎหมายอื่นจะขัดหรือแย้งไม่ได้, พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.): ในปัจจุบันถือว่ามีศักดิ์สูงกว่าพระราชบัญญัติทั่วไป เนื่องจากมีกระบวนการตราที่ซับซ้อนกว่าและต้องผ่านศาลรัฐธรรมนูญก่อน (แนวคิดคล้ายกฎหมายฝรั่งเศส), พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) และ พระราชกำหนด (พ.ร.ก.): พ.ร.บ. ออก...

[CU-MOOC] หลักการพื้นฐานทางกฎหมายทั่วไป - บทที่ 1 (note)

Image
ตัวคอร์ส https://youtu.be/VQpPcllFJHk [CU-MOOC] หลักการพื้นฐานทางกฎหมายทั่วไป  สรุป "โลกของกฎหมาย" และ "กฎหมายเบื้องต้น" 1.1 โลกของกฎหมาย (ตอนที่ 1) กฎหมายคือเรื่องของเหตุผล: โลกของกฎหมายมีลักษณะสำคัญ 4 ประการ โดยประการแรกคือกฎหมายเป็นเรื่องของเหตุผล ความเห็นต่างทางกฎหมาย: ในคดีเดียวกัน ศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกาอาจตัดสินต่างกันได้ ซึ่งไม่ได้แปลว่าผู้พิพากษาทำผิด แต่เกิดจากการใช้เหตุผลทางกฎหมายที่ต่างกัน, ตัวอย่างเรื่องอายุ: การกำหนดให้บุคคลบรรลุนิติภาวะที่อายุ 20 ปี มีเหตุผลเพื่อตัดปัญหาข้อโต้แย้งและคุ้มครองผู้เยาว์ที่ยังขาดวุฒิภาวะ แม้อายุ 19 ปี 11 เดือนจะต่างกันเพียงเล็กน้อยก็ตาม 1.2 โลกของกฎหมาย (ตอนที่ 2) การใช้เหตุผลในคดีลักทรัพย์: คดีลักกระแสไฟฟ้า: ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ากระแสไฟฟ้าถือเป็นทรัพย์ที่ถูกลักได้ แม้จับต้องไม่ได้เหมือนสิ่งของทั่วไป คดีจูนโทรศัพท์: การนำสัญญาณโทรศัพท์ไปใช้ (จูนเครื่อง) ศาลตัดสินว่า ไม่ผิด ฐานลักทรัพย์ เพราะไม่มีการนำพาตัวทรัพย์ไป แต่มีความผิดฐานมีเครื่องมือสื่อสารโดยไม่ได้รับอนุญาตแทน, สรุป: คำตอบทางกฎหมายว่าผิดหรื...

Talking with Gemini on Economic Value, Preventive vs Curative Medicine, Research, and Incentive Structure

ได้มีโอกาสทำงานวิจัยตั้งแต่ในแลบระดับ molecular, clinical trial และ community-based research + พอเริ่มมีประสบการณ์ในงานมากขึ้น และ free knowledge platform ค่อนข้างเยอะ เลยมาตกผลึกกันหน่อยว่าการทำงานวิจัยในตอนนี้เดินทางมาถูกทางหรือเปล่า สร้างหนี้เพิ่มขึ้น หรือสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจมากขึ้นกันแน่ เน้นไปทางด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพก่อนก็แล้วกัน เพราะทำงานอยู่ด้านนี้มาได้สักพักแล้ว  -- คำว่า "มูลค่าทางเศรษฐกิจ" (Economic Value) ต่างจากคำว่า "เงิน" หรือ "กำไร" ในทางบัญชีทั่วไปครับ เพราะมันมองครอบคลุมถึง "ประโยชน์สุทธิ" ที่สังคมหรือคนได้รับจากการใช้ทรัพยากรนั้นๆ เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน ผมขอแบ่งคำอธิบายตามกลุ่มที่คุณสงสัยดังนี้ครับ: 1. มูลค่าทางเศรษฐกิจ คืออะไร? (แบบเข้าใจง่าย) ในทางธุรกิจ "มูลค่า" อาจหมายถึงกำไร แต่ในทางเศรษฐศาสตร์ มูลค่า = ความพึงพอใจหรือประโยชน์ที่ได้รับ - ต้นทุนที่เสียไป ตัวอย่าง: ถ้าคุณซื้อน้ำดื่ม 1 ขวด ราคา 10 บาท แต่คุณกำลังหิวน้ำมากจนรู้สึกว่าน้ำขวดนี้มีค่าต่อชีวิตคุณถึง 50 บาท (Willingness to Pay) ส่วนต่าง 40 บาทที่เกินมา...