[Hub of Talents/Knowledge] Module 10 Advanced Therapy Medicinal Products in Clinical Research (ATMPs) (note)
เมื่อก่อนที่เคยทำงานยังไม่มียาจาก ชีววัตถุ หลัง ๆ มาด้วยความที่มี innovation ใหม่ ๆ และ focus ไปที่กลุ่มคนป่วยที่มีความเฉพาะเจาะจงมากขึ้น เลยต้องมาอัพเดตเรื่องความรู้ในการทำงานวิจัยแนวนี้กันใหม่ ATMP (Advanced Therapy Medicinal Products) หรือ ผลิตภัณฑ์ยาเพื่อการบำบัดรักษาขั้นสูง สามารถสรุปสาระสำคัญโดยเรียงลำดับจากนิยามสู่การปฏิบัติจริงได้ดังนี้ 1. นิยามและประเภทของ ATMP ATMP ไม่ใช่แค่หัตถการทางการแพทย์ (Medical Practice) แต่จัดเป็น "ยา" รูปแบบหนึ่งที่เรียกว่า "Living Drugs" (ยามีชีวิต) ซึ่งต้องผ่านกระบวนการจัดการที่ซับซ้อน (Substantial Manipulation) แบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลัก: Gene Therapy (GTMP): การใช้ยีนเพื่อการรักษา แบ่งเป็น In-vivo: ฉีดตัวนำพา (Vector) เข้าสู่ร่างกายโดยตรง Ex-vivo: นำเซลล์ออกมาดัดแปลงพันธุกรรมข้างนอกแล้วใส่กลับเข้าไป (เช่น CAR-T Cell) Somatic Cell Therapy (sCTMP): การใช้เซลล์ที่ ไม่ได้ ดัดแปลงพันธุกรรม แต่ผ่านกระบวนการเพาะเลี้ยงหรือคัดแยก เพื่อปรับเปลี่ยนการทำงานของร่างกาย Tissue Engineered Product (TEP): การสร้างเนื้อเยื่อขึ้นมา...