[Note] Som Volunteer (อาสาส้ม) ดินแดง พรรคประชาชน

- ลองเข้าไปร่วมเพราะว่า สส ตัวแทนเขตที่อยู่เป็นคนจัด และต้องการจะรู้ด้วยว่าบทบาทหน้าที่ของ สส ทำอะไรบ้าง และอาสาส้มทำหน้าที่อะไรประมาณไหน

- เริ่มแรกก็ให้แนะนำตัวก่อน เท่าที่สังเกต คนที่มาไม่จำเป็นต้องเป็นคนในเขต แต่ก็มีคนในเขตเข้ามาร่วมด้วย จำนวนคนไม่เยอะมากประมาณไม่เกิน 30 คนได้ แต่ไม่เห็น candidate ว่าที่ สก ที่ลงในเขตมา

- หัวหน้าพรรค คุณเท้ง ก็มาด้วย เป็นงานเล็ก เข้ามาทักทายทุกคน และเป็นคนเปิดงาน และบอกเหตุผลที่ไปที่มาของการมีอาสาส้ม และหลังจากนั้นก็เป็น สส เขต และมีคนจากพรรคบอกถึงการทำงานของอาสาส้ม ซึ่งไม่จำกัดแค่ว่าต้องเป็นสมาชิก แต่คนอื่น ๆ ก็สามารถเป็นได้ แพลตฟอร์มมีความคล้ายกับ traffy fondue อาจมีความซ้ำซ้อนนิดนึง แต่ว่าอาสาส้มจะเป็นเหมือนมีภาระกิจจำเพาะจากพรรค เพื่อขอให้ประชาชนส่งข้อมูลรีเชคจากภาคพื้นเมื่อการบริหารบ้านเมืองเริ่มมีปัญหา เช่น ล่าสุดการสำรวจราคาของในภาวะสงครามระหว่างอิหร่าน กับอเมริกา+อิสราเอล การทำงานของ อสส ส้ม จะเป็นภารกิจที่จะไม่ทำให้เป็น burden ของภาคประชาชน แต่ต้องการจะรู้สถานการณ์ภาคพื้นดินที่กระจายอยู่ตามที่ต่าง ๆ แต่ก็ต้องระวังเรื่องคนที่ส่งข้อมูลมาแบบผิด ๆ

- ในงาน หน พรรคบอกว่า คนกรุงเทพมีโอกาสใช้สิทธิ์น้อยกว่าคนต่างจังหวัดอีก เพราะคนต่างจังหวัดสามารถเลือกได้ตั้งแต่ ผญบ อบต อบจ ในคณะที่คน กทม จะเลือกได้แค่ ผว กทม และ สก -- ในห้องมีการพูดถึงว่าเมื่อก่อนคน กทม สามารถเลือก สข (ตัวแทนเขต) ได้ แต่ได้ล้มเลิกไปเพราะเห็นว่ามีความซ้ำซ้อนในการบริหารงาน กับผู้อำนวยการเขตของ กทม. แต่มีแนวโน้มว่าอาจจะนำกลับมาใช้อีก เพื่อที่จะให้ประชาชนได้มีโอกาสเลือกคนเข้าไปทำงานร่วมกับเขตที่เป็นข้าราชการประจำ

ข้างล่างลองถาม Gemini เพิ่มเติม และเอาข้อมูลธรรมนูญสุขภาพเขตใส่เข้าไปด้วย (ได้มาจาก สส อีกที เพราะต้องเข้าร่วมประชุมกับเขต และทราบมาจาก fb ของ สช ว่ามีธรรมนูญเขตด้วย โดยเป็นงานวิจัยชุมชนที่ทำร่วมกับมหาวิทยาลัยราชภัฎหลาย ๆ ที่ และแต่ละที่จะรับผิดชอบมากกว่า 1 เขต) แต่หลังจากที่ถาม สส ก็เป็นเรื่องที่น่าตกใจเหมือนกันที่การทำธรรมนูญตรงนี้ เหมือนทำเป็นแค่พิธีกรรมมากกว่าที่จะเอามาเป็นกรอบกำหนดการทำงานเพื่อนำไปใช้ในชุมชนให้ได้จริง ซึ่งต่างจากการที่เราฟังมาจาก fb ของ สช. (สช. ตั้งขึ้นมาจาก พรบ สุขภาพแห่งชาติ) ที่ต้องการให้คนมีสขภาวะที่ดีโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

การยกเลิกการเลือกตั้ง สมาชิกสภาเขต (สข.) และบทบาทที่แตกต่างจาก ผู้อำนวยการเขต สามารถอธิบายให้เห็นภาพความแตกต่างระหว่าง "ตัวแทนภาคประชาชน" กับ "ข้าราชการประจำ" ได้ดังนี้ครับ

1. ทำไมถึงยกเลิก สข. ?

เดิมที สข. มาจากการเลือกตั้งของประชาชนในแต่ละเขต (เขตละอย่างน้อย 7 คน) แต่ถูกยกเลิกไปในช่วงหลังปี 2557 โดยมีเหตุผลหลักที่ฝ่ายนโยบายยกขึ้นมาคือ:

ลดความซ้ำซ้อน: มองว่าหน้าที่รับเรื่องร้องเรียนซ้ำกับเจ้าหน้าที่เขต และบทบาทการตรวจสอบงบประมาณซ้ำกับ สก. (สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร)
การปฏิรูปกฎหมาย: มีการออก พ.ร.บ. ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2562 ที่ระบุให้งดการเลือกตั้ง สข. ไปก่อนจนกว่าจะมีการปรับปรุงกฎหมายโครงสร้าง กทม. ใหม่
งบประมาณ: การจัดเลือกตั้ง สข. ทั่วกรุงเทพฯ พร้อมค่าตอบแทนตำแหน่ง ถูกมองว่าเป็นภาระงบประมาณที่ไม่คุ้มค่าเมื่อเทียบกับอำนาจหน้าที่ที่มีจำกัด

2. ข้อแตกต่างระหว่าง "สข." กับ "ผู้อำนวยการเขต"

สองตำแหน่งนี้มีที่มาและอำนาจหน้าที่ต่างกันอย่างสิ้นเชิงครับ:

ประเด็นเทียบ	สมาชิกสภาเขต (สข.) - ยกเลิกอยู่	ผู้อำนวยการเขต (ผอ.เขต)
ที่มา	เลือกตั้ง โดยประชาชนในพื้นที่	แต่งตั้ง โดยผู้ว่าฯ กทม. (เป็นข้าราชการระดับสูง)
สถานะ	นักการเมืองท้องถิ่น (ฝ่ายนิติบัญญัติ/ตรวจสอบ)	ข้าราชการประจำ (ฝ่ายบริหารระดับปฏิบัติการ)
หน้าที่หลัก	สะท้อนปัญหาชุมชน, ให้คำปรึกษา ผอ.เขต, ตรวจสอบการทำงานในเขต	สั่งการเจ้าหน้าที่, อนุมัติงบประมาณเขต, บังคับใช้กฎหมายในพื้นที่
อำนาจสั่งการ	ไม่มี (ทำได้เพียงเสนอแนะหรือจี้ผ่านสภาเขต)	มี (เป็นหัวหน้าหน่วยงานที่มีอำนาจสูงสุดในเขตนั้น)

3. เมื่อไม่มี สข. ใครทำหน้าที่แทน?

ในปัจจุบันเมื่อไม่มี สข. กลไกที่เข้ามามีบทบาทในการเชื่อมต่อประชาชนกับรัฐจึงเปลี่ยนไปสู่:

สก. (สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร): รับภาระหนักขึ้นในการดูแลปัญหาในพื้นที่และคุมงบประมาณ กทม.
คณะกรรมการชุมชน: ในเขตดินแดงมีถึง 21 ชุมชน ที่ทำหน้าที่แจ้งปัญหาโดยตรงกับเขต
ธรรมนูญสุขภาพเขตดินแดง: นี่คือเครื่องมือใหม่ที่ใช้ กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน (ครอบคลุมพื้นที่กว่าร้อยละ 60) มากำหนด "กติกา" และ "มาตรการ" ให้หน่วยงานรัฐต้องปฏิบัติตาม ซึ่งทำหน้าที่คล้ายการส่งเสียงของประชาชนแทน สข. ในมิติของสุขภาวะและสิ่งแวดล้อม

- พรบ การบริหารกรุงเทพ ตอนนี้กำลังเป็นร่าง และเป็นไปได้ที่จะนำ สข เข้ามาอีกรอบและจะมีการบูรณาการการทำงานมากขึ้น จากเดิมการจัดการค่อนข้าง silo เนื่องจาก กทม ไม่ได้มีอำนาจหน้าที่ในการจัดการทุกอย่างได้จริง เช่น ถ้าถนนใน กทม มีปัญหา ก็ต้องทำงานประสานงานกับกรมการขนส่ง

- โดยปกติ สส เขตจะมีไลน์ offical account อยู่แล้ว การมีแพลตฟอร์มนี้ได้รับการชี้แจงว่า เป็นเหมือน dashboard ที่คนอื่น ๆ สามารถมาสานต่อได้ถ้า สส ในเขตที่ตัวเองอยู่ ไม่ได้เป็น สส ต่อไปแล้ว แต่เป็นท่านอื่น งานก็จะประสานได้ต่อเลย

- ในงานก็จะมีให้ลองลิสต์ปัญหาที่เกิดขึ้นภายในพื้นที่ แล้วก็มาพูดคุยกัน ทำกันเป็นกิจกรรมเพื่อให้ สส ในพื้นที่ได้รับทราบ ในงานก็มีอัพเดตเรื่อง ร่าง กม บางตัวที่พรรคได้ทำการผลักดัน เพื่อให้การบริหารบ้านเมืองเป็นไปในทางที่ดีขึ้น

- ในอนาคตก็จะมีการพัฒนา อสส ส้มให้ดีมากขึ้นเพื่อเพิ่ม engagement ในการปลุกความเป็น active citizen ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญมากในการปกครองระบบประชาธิปไตย เพราะถ้าทุนมนุษย์ไม่มีความรู้ ก็เสี่ยงเป็นอย่างมากที่จะเลือกคนที่เข้าไปทำงานในสภาแล้วออก กม ที่เอื้อประโยชน์ต่อตอนเอง และทำให้การจัดสรรทรัพยากรกระจายไม่ทั่วถึง และสร้างความเลื่อมล้ำของสังคมมากขึ้นไปอีก จนทำให้ไม่น่าอยู่อีกต่อไป

ข้างล่างคือภาพบรรยากาศ